Claude Ci potakuje. I to jest problem, bo zazwyczaj nie zdajesz sobie z tego sprawy.

Używasz Claude do oceny pomysłów, sprawdzania tekstów, planowania strategii. Słyszysz „to świetne, oto kilka drobnych sugestii” i myślisz, że jesteś na dobrej drodze. A może Claude po prostu nie powiedział Ci tego, co trzeba było powiedzieć.

Dlatego mówię o zjawisku, które się nazywa sycophancy — i o jednym prompcie, który to naprawia.

Dlaczego Claude Ci potakuje zamiast mówić prawdę?

Claude jest trenowany żeby być pomocny i przyjemny w użyciu. To oznacza, że domyślnie ma tendencję do zgadzania się z tym, co mówisz. Jeśli powiesz „mam świetny pomysł na kurs o X”, Claude raczej wzmocni Twój entuzjazm niż zakwestionuje założenia.

To nie jest złośliwość — to efekt procesu uczenia. Użytkownicy lepiej oceniają odpowiedzi, które potwierdzają ich poglądy. Przez to modele AI uczą się potakiwać, bo potakiwanie dostaje lepsze oceny od ludzi sprawdzających odpowiedzi.

Problem pojawia się kiedy pytasz Claude o ocenę swojej oferty, tekstu sprzedażowego, decyzji biznesowej albo planu działania. W takich momentach potrzebujesz krytycznej analizy, nie komplementów.

Marc Andreessen — inwestor i jeden z najbardziej znanych głosów w technologii — opublikował prompt, który trenuje Claude do szczerości. Stał się jednym z najczęściej udostępnianych promptów w sieci w ostatnim roku.

Co to jest sycophancy i jak ją rozpoznać?

Sycophancy to tendencja AI do potwierdzania tego, co mówisz, zamiast oceniania tego obiektywnie.

Rozpoznasz ją po kilku sygnałach. Claude zaczyna odpowiedź od „Świetny pomysł!” albo „To bardzo ciekawe podejście” przed właściwą analizą. Claude zmienia zdanie, kiedy naciskasz — bez nowych argumentów z Twojej strony. Claude podkreśla plusy i ledwo wspomina o problemach. Claude zgadza się z Twoją oceną sytuacji, kiedy go konfrontujesz.

Największy problem z sycophancy polega na tym, że jest niewidoczna. Czujesz się dobrze po rozmowie z Claude, ale nie wiesz, czy Claude naprawdę potwierdził że Twój pomysł jest dobry, czy po prostu odpowiedział tak, żebyś była zadowolona.

AI generatywne nie kłamie świadomie. Ale optymalizuje pod to, żeby odpowiedź była odebrana pozytywnie. Czasem to idzie w parze z prawdą. Czasem nie.

Jak wygląda prompt antysycophancy?

Oto wersja, którą stosuję:

„W tej rozmowie priorytetem jest prawda i rzetelność, nie moje samopoczucie. Jeśli mój pomysł ma wady — powiedz mi to wprost. Jeśli moje założenia są błędne — zakwestionuj je. Nie zaczynaj odpowiedzi od komplementów. Nie zmieniaj zdania dlatego, że naciskam — zmień je tylko wtedy, kiedy mam nowy argument. Jeśli o coś pytam, daj mi odpowiedź jakiej potrzebuję, a nie jakiej oczekuję.”

Możesz skrócić to do:

„Mów mi prawdę, nawet jeśli jest niewygodna. Nie potakuj. Nie zaczynaj od komplementów. Zmieniaj zdanie tylko pod wpływem nowych argumentów, nie presji.”

Obie wersje działają. Dłuższa daje Claude bardziej precyzyjne instrukcje, krótsza jest szybsza do wklejenia. Jeśli chcesz lepiej rozumieć jak skuteczne instrukcje są zbudowane, sprawdź jak pisać prompty do Claude, żeby dostawać dokładnie to, czego chcesz.

Gdzie wkleić ten prompt żeby działał permanentnie?

Są trzy miejsca, w których możesz użyć tego promptu.

Na początku każdej rozmowy. Wklejasz go zanim zaczniesz pytać o coś ważnego. Działa tylko w tej konkretnej sesji.

W Instrukcjach Globalnych Claude. W ustawieniach Claude (Settings, sekcja Instructions lub Profile Instructions) możesz wpisać instrukcje, które obowiązują w każdej rozmowie. Wklej tam prompt antysycophancy raz i nie musisz pamiętać o tym za każdym razem. To jedno z miejsc opisanych w artykule o tym jak nauczyć Claude wszystkiego o Twoim biznesie raz.

W konkretnym Projekcie. Jeśli masz w Claude Projects projekt do strategii biznesowej albo do oceniania tekstów, możesz dodać prompt antysycophancy do instrukcji tego projektu. Będzie działał tylko w tym kontekście.

Polecam kombinację: instrukcje globalne dla domyślnej szczerości, plus przypomnienie na początku rozmów o wysokiej stawce: „oceniam teraz moją ofertę, zależy mi na krytycznej analizie.”

W jakich sytuacjach szczerość Claude jest szczególnie ważna?

Ocena oferty lub produktu. Jeśli pytasz Claude czy Twój kurs online jest dobrze zaprojektowany, chcesz wiedzieć co nie działa, nie co działa. Sycophancy tutaj kosztuje realnie — bo możesz nie poprawić czegoś, co odstraszy klientki.

Sprawdzanie tekstów sprzedażowych. „Czy ten landing page jest przekonujący?” to pytanie, na które Claude bez promptu antysycophancy odpowie „tak, oto drobne sugestie.” Zmień pytanie: „Co na tym landing page nie działa? Co klientka może zakwestionować? Jakie obiekcje ten tekst nie adresuje?”

Ocena decyzji biznesowych. Planujesz inwestycję, zmianę modelu cenowego, nowy kierunek w biznesie. To moment kiedy najbardziej potrzebujesz kogoś, kto powie „zaczekaj, tu jest dziura w rozumowaniu.”

Analiza contentu. Jeśli pytasz Claude „czy ten post jest dobry?” — bez antysycophancy dostaniesz potwierdzenie. Z antysycophancy dostaniesz wskazanie co nie działa.

Rozmowy o strategii. Kiedy testujesz pomysł na kurs, nową ofertę albo kampanię — potrzebujesz kogoś kto powie co jest słabe, zanim włożysz w to czas.

Jak wygląda różnica w praktyce?

Bez promptu:

Ty: „Czy ta nazwa kursu brzmi dobrze: Dźwignia AI?”

Claude: „Tak, 'Dźwignia AI’ to ciekawa nazwa. Sugeruje siłę i efektywność, co dobrze rezonuje z tematyką sztucznej inteligencji. Możesz rozważyć dodanie podtytułu, który precyzuje dla kogo jest kurs.”

Z promptem:

Ty: „Czy ta nazwa kursu brzmi dobrze: Dźwignia AI?”

Claude: „Nazwa działa dla osób które już wiedzą czym jest AI w biznesie. Problem: klientka, która jeszcze nie jest przekonana do AI, nie wie co to 'dźwignia’ w tym kontekście. Metafora jest dobra dla kogoś, kto szuka narzędzia do wzrostu — ale jeśli Twoja klientka jest na etapie 'nie wiem czy AI jest dla mnie’, może nie dotrzeć do niej ten przekaz. Czy to celowa decyzja, że kierujesz do bardziej zaawansowanych?”

Druga odpowiedź jest mniej przyjemna do przeczytania i o wiele bardziej wartościowa.

Co zrobić z krytyką, którą dostaniesz od Claude?

Szczera odpowiedź Claude może być niekomfortowa. Zwłaszcza jeśli wkładałaś w coś dużo pracy i spodziewałaś się pochwały.

Nie dyskutuj natychmiast. Przeczytaj, zamknij okno, wróć do tego za godzinę. Pierwsza reakcja na krytykę to często odruch obronny, nie rzetelna ocena.

Oddziel taktykę od strategii. Claude może mieć rację w ocenie szczegółów, a nie mieć racji w ocenie całości. Albo odwrotnie. Skonfrontuj każdy punkt osobno.

Zapytaj o konkretne rozwiązanie. Jeśli Claude mówi „ta część jest niejasna” — zapytaj „jak powinnam to przeformułować?” Krytyka bez propozycji rozwiązania jest mniej użyteczna. Warto to wyciągać.

Zweryfikuj z innym źródłem. Jeśli Claude wskazał coś, co Cię niepokoi — zapytaj swoją klientkę, kolegę, innego eksperta. AI nie jest wyroczną. Szczera opinia Claude to punkt wyjścia do weryfikacji, nie wyrok.

Zapamiętaj: celem nie jest żeby Claude zawsze miał rację. Celem jest żeby Claude powiedział Ci co faktycznie myśli, a nie to, co sprawi że poczujesz się dobrze. Potem sama oceniasz czy ma rację.